Σάββατο, 20 Ιουνίου 2009

Γηγενείς ρωμαϊκοί και Ιταλικοί θεοί


Η ρωμαϊκή τελετουργική πρακτική των επίσημων ιερατείων διακρίνει δύο τάξεις θεών,

* τους dii indigetes (αυτόχθονες) και
* τους dii novensides ή novensiles (καινοφανείς).

Οι αυτόχθονες ήταν οι αρχικοί θεού του ρωμαϊκού κράτους. Τα ονόματα και η φύση τους υποδεικνύεται από τα ονόματα των πρωιμότερων ιερέων και από τις καθορισμένες εορταστικές εκδηλώσεις του ρωμαϊκού ημερολογιακού κύκλου. Τριάντα τέτοιοι θεοί τιμούνταν σε ειδικές εορτές.

Οι novensides ήταν ύστερες θεότητες, των οποίων η λατρεία εισήχθη στην πόλη κατά την ιστορική περίοδο, συνήθως σε γνωστή ημερομηνία και συνήθως συνδεόταν με μια ιδιαίτερη κρίση της ρωμαϊκής κοινωνίας.

Οι πρώιμες ρωμαϊκές θεότητες περιλάμβαναν, εκτός από τους di indigetes, ένα πλήθος εξειδικευμένων θεών, των οποίων τα ονόματα επικαλούνταν προκειμένου να εκτελέσουν διάφορες δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα η συγκομιδή.

Τμήματα του αρχαίου τελετουργικού που συνόδευαν δραστηριότητες όπως το όργωμα και η σπορά υποδεικνύουν ότι σε κάθε στάδιο της διαδικασίας επικαλείτο και μια ξεχωριστή θεότητα, το όνομα της οποίας προερχόταν από το ανάλογο ρήμα, (π.χ. οργώνω, σπέρνω).

Τέτοιες θεότητες είναι δυνατόν να ομαδοποιηθούν στην κατηγορία των βοηθητικών θεών, που επικαλούνταν οι αρχαίοι Ρωμαίοι μαζί με τις μείζονες θεότητες.

Η πρώιμη ρωμαϊκή θρησκεία δεν ήταν τόσο πολυθεϊσμός όσο πολυδαιμονισμός, με την αρχαία χρήση του όρου δαίμων. Η αντίληψη του πιστού για τα πλάσματα που επικαλείτο βασιζόταν απλώς στη γνώση των ονομάτων και των ιδιοτήτων τους, και το νοούμενο (numen) των θεϊκών πλασμάτων ή η δύναμή τους εκδηλωνόταν με εντελώς εξειδικευμένους τρόπους.

Ο χαρακτήρας των indigetes και των εορτασμών τους δείχνουν ότι οι αρχαίοι Ρωμαίοι δεν ήταν απλώς μέλη μιας αγροτικής κοινότητας, αλλά ότι αγαπούσαν επίσης τον πόλεμο. Οι θεοί τους αντιπροσώπευαν ακριβώς τις πρακτικές ανάγκες της καθημερινής ζωής, έτσι όπως τις αντιλαμβανόταν η Ρωμαϊκή κοινότητα στην οποία ανήκαν. Ακολουθούσαν λεπτομερειακά τα τυπικά και τις κατάλληλες για την περίσταση προσφορές.

Έτσι,

* ο Ιανός και η Βέστα ήταν φύλακες των των πυλών και της εστίας αντίστοιχα,
* οι Λάρες προστάτευαν τον αγρό και τον οίκο,
* ο Πάλης τα ποίμνια,
* ο Σατούρνος τη σπορά,
* η Κόρη (Ceres) την ανάπτυξη του σπόρου,
* η Πομόνα την καρποφορία και
* οι Κόνσους και Οπς τη συγκομιδή.

Ακόμα και ο μεγαλοπρεπής Ζειπάτειρος, ο ρωμαϊκός Ζεύς και κυβερνήτης των θεών, τιμάτο για τη βοήθειά του με βροχές στους αγρούς και τους αμπελώνες. Στην ευρύτερη επικράτειά του, μέσω του όπλου της αστραπής, ήταν ο καθοδηγητής της ανθρώπινης δραστηριότητας και προστάτης των Ρωμαίων στις πολεμικές τους επιχειρήσεις πέραν των συνόρων της κοινότητάς τους.

* Επιφανείς στους αρχαίους χρόνους ήταν επίσης ο Μάρος (Mars) και ο Κυρίνος (Quirinus), που συνήθως ταυτίζονταν μεταξύ τους.
o Ο Μάρος ήταν θεός της νεότητας και του πολέμου. Η λατρεία του τελούταν τον Μάρτιο και τον Οκτώβριο.
o Όσο για τον Κυρίνο οι σύγχρονοι ερευνητές της μυθολογίας θεωρούν ότι ήταν προστάτιδα θεότητα της πολεμικής κοινότητας εν καιρώ ειρήνης.

Επικεφαλής του αρχαϊκού πανθέου ήταν η τριάδα Ζειπάτυρος, Μάρος και Κυρίνος (οι τρεις ιερείς των οποίων, ή flamens, ανήκαν στην ύψιστη ιερατική τάξη) και ο Ιανός με την Βέστα. Από όσα γνωρίζουμε έως τώρα στους αρχαίους χρόνους δεν είχαν διακριτή ταυτότητα, δηλαδή προσωπικούς μύθους, γάμους και γενεαλογίες.

Αντίθετα με τους θεούς των Ελλήνων, δεν τους αποδίδονταν ανθρωπομορφικές συνήθειες και δεν έχουν διασωθεί πολλές αφηγήσεις για τις δραστηριότητές τους.

Η αρχαία λατρεία συνδεόταν, επίσης, με τον Νουμά (Numa Pompilius, τον δεύτερο ημι-μυθικό βασιλέα, που θεωρείτο ότι είχε ως σύζυγό του τη ρωμαϊκή θεά των πηγών και της γέννησης την Ηγερία Egeria), που εμφανίζεται ως νύμφη σε μεταγενέστερες φιλολογικές πηγές.

Τα νέα στοιχεία προστέθηκαν σε σχετικά πρώιμη εποχή. Στον βασιλικό οίκο των Ταρκυνίων αποδίδεται δια μέσου του μύθου η εγκαθίδρυση της τριάδας του Καπιτωλίου, δηλαδή του Ζειπάτειρου, της Ιουνίας και της Μινέρβα \θεοί Μινέρβας, που κατείχαν, την υπέρτατη θέση στη Ρωμαϊκή θρησκεία.

Άλλες προσθέσεις τέτοιου είδους ήταν η λατρεία της Διάνας στον Αβεντίνο Λόφο και η εισαγωγή προφητειών τις οποίες, σύμφωνα με την παράδοση, έλαβε ο Ταρκύνιος (6ος αιώνας π.Χ.) από την Κυμαία Σίβυλλα.

http://el.science.wikia.com/wiki/%CE%A1%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%AE_%CE%98%CF%81%CE%B7%CF%83%CE%BA%CE%B5%CE%AF%CE%B1

2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Αγάπησα την μυθολογία από τα άρθρα σου

xristina είπε...

Σε ευχαριστώ πολύ...

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails